خانه / تخلیه چاه / مشکلات و عوارض آلودگی هوا بر سلامت انسان

مشکلات و عوارض آلودگی هوا بر سلامت انسان

 
مشکلات و عوارض آلودگی هوا بر سلامت انسان
اثرات آلودگی هوا بر انسان عمدتاً بر چشمها و دستگاه تنفسی است. هنگامی که گازهای ناشی از هوا، بخارات، دودهای غلیظ (فیومها)، غبار و غیره منتشر می‌شوند و با اعضای بدن تماس می‌یابند، سوزش چشم و تحریک چشم‌ها، بینی، گلو و شش می‌گردند.

الف) دستگاه تنفسی

دستگاه تنفسی شامل شش‌ها و مجاری تنفسی (مجرای عبور هوا از حفره بینی به شش‌ها) می‌باشد. وظیفه دستگاه تنفسی عبارت است از استنشاق هوا به داخل ریه‌ها، جداکردن ناخالصی‌ها از هوا استنشاق شده به دستگاه گردش خون و خارج کردن گاز دی‌اکسید کربن در خون از طریق حفره بینی است. اگر ذرات معلق توسط انسان استنشاق شود، ممکن است بسته به اندازه آن‌ها در قسمت‌های مختلف دستگاه تنفسی رسوب نمایند. ذرات بزرگتر از 10 میکرون توسط مژه‌های بینی نگهداری می‌شوند و ذرات کمتر از 10 میکرون، ممکن است به مجاری تنفسی فوقانی وارد گردند. مجاری تنفسی فوقانی شامل: حفره، بینی، حلق بینی (فاز و فارنکس)، حنجره و نای می‌باشد. ذرات دارای اندازه‌ی 2 تا 10 میکرون ممکن است به نای وارد گردند. امّا حرکت موجی شکل مژه مخاط از پایین به بالا ذرات را از نای به دهان برمی‌گرداند که در دهان، آن‌ها می‌توانند بلعیده شوند. مجاری تنفسی تحتانی شامل نایژه‌ها، نایژکها، راه‌های هوایی، کیسه‌های هوایی، **** های ریوی می‌باشد. ذرات با اندازه کمتر از 25% تا یک میکرون وارد آلوئل‌های دیده شده و رسوب می‌نمایند که در نتیجه حجم آلوئل را کاهش می‌دهند و بنابراین در اثر به حداقل رساندن تبادل اکسیژن از هوا به خون سبب آسیب به ریه‌ها می‌گردند.

ب) چشم
وقتی مواد معلق یا گازی با قشر خارجی چشم و لایه مخاطی داخلی پلک تماس یابد، ممکن است سبب سوزش چشم گردد. سوزش منجر به مالیدن می‌گردد که ممکن است سبب صدمه فیزیکی چشم گردد.
آلاینده
منبع
اثرات
آلدئید
دود اگزوز
تحریک و سوزش چشم و پوست
آمونیاک
صنایع شیمیایی
خوردگی غشای مخاطی، آسیب به چشمها و صدمه به پوست
آرسنیک
کارخانه ذوب فلز
صدمه به پوست
کادمیوم
صنایع فلزی
مسمومیت حاد و مزمن، صدمه به کلیه
کلر
صنایع شیمیایی
سوزش چشم و گلو
کرومیوم
صنایع دباغی و متالوژی
سمی بودن برای بافت‌های بدن
سرب
کارخانه ذوب سرب، آفت‌کشها
رسوب در ریه‌ها، اعصاب
جیوه
کارخانه ذوب فلز، رنگها
مغز و کلیه
نیکل
احتراق گازوئیل، دود سیگار و توتون
سرطان ریه و دستگاه تنفسی
گازهای معدنی:
CO: منوکسیدکربن یک گاز استنشاقی سمی است. وقتی منوکسیدکربن استنشاق می‌شود از ششها عبور می‌کند و به داخل پخش می‌گردد. منوکسیدکربن تمایل زیادی به ترکیب با هموگلبین خون دارد.

ترکیب منوکسیدکربن با هموگلوبین منجر به تشکیل کربوکسی هموگلبین (COHb) می‌گردد، تمایل هموگلوبین به جذب منوکسیدکربن بیش از 200 برابر تمایل آنها به جذب اکسیژن است. بنابراین منوکسیدکربن به جای اکسیژن در خون جذب خواهد شد. بدین‌ترتیب توانایی هموگلوبین خون را برای حمل اکسیژن به بافتها کاهش می‌دهد و مرگ ناشی از فقدان اکسیژن می‌تواند اتفاق بیفتد. براساس استاندراد کیفیت هوای آزاد، غلظت منوکسیدکربن برای 8 ساعت تماس ppm10 می‌باشد. در غلظت ppm100 اکثر مردم دچار سرگیجه و سردرد می‌گردند. دود سیگار دارای 400 تا ppm450 گاز منوکسیدکربن است. وقتی غلظت CO از 750 تجاوز نماید، مرگ در اثر تماس کوتاه مدت (چند دقیقه) اتفاق می‌افتد. در غلظت 250 تا ppm500 مردم دچار کاهش هوشیاری می‌گردند. معمولاً غلظت CO در خیابان‌های شهری دارای ترافیک 5 تا ppm20 می‌باشد.

اثرات Co روی انسان:
مسلم است که اگر شخص در معرض Co با غلظت زیاد قرار بگیرد خواهد مُرد ولی تأثیر Co با میزان کم (ppm100 و یا کمتر) اخیراً کشف شده است. این حد غلظت از آن نظر اهمیت دارد که معمولاً میزان Co هوای آلوده از ppm 100 کمتر می‌باشد. کربن‌منوکسید از آن نظر خطرناک است که قادر است با هموگلوبین خون (Hb) ترکیب گردد. هموگلوبین معمولاً به عنوان انتقال‌دهنده در خون عمل می‌کند و اکسیژن را به شکل (O2Hb) اکسی هموگلوبین از ششها به سلولهای بدن و Co2 را از سلولها به ششها می‌رساند (به شکل (Co2Hb) علاوه بر این هموگلوبین می‌تواند ترکیبی با CO به شکل (CoHb) (کربوکسی هموگلوبین) به وجود آورد. هنگامی که چنین ترکیبی ایجاد شود، قدرت خون جهت انتقال اکسیژن کم می‌شود. میل ترکیبیCo با هموگلوبین 200 بار بیشتر از O2 است. در نتیجه اگر هر دو امکان وجود داشته باشد CoHb بیشتر از O2Hb تشکیل اثراتCO بروی سلامتی موجودات عموماً از نسبت درصد CoHb در خون تعیین می‌شود. هنگامی که غلظت CoHb پائین‌تر از دو درصد باشد اثر چندانی بروی سلامتی ندارد. (مینو دبیری،آلودگی محیط زیست،فصل 5،ص 30؟؟)

پاره‌ای شواهد گواه بر آنست که غلظت CoHb به میزان دو تا پنج درصد تأثیر مخربی بر سلامتی دارد. شواهد مسلمی وجود دارد دال بر آن که اشخاصی که مبتلا به امراض قلبی کرونروآسم هستند مخصوصاً در مقابل CoHb با میزان بیشتر از 5 درصد آسیب‌پذیر می‌باشد.

سطح COHb خون 1%                    توضیح اثرات
کمتر از 1                           اثر مخصوصی مشاهده نشده
1 تا 2                                اثرات رفتاری کمی مشاهده می‌شود.
2 تا 5                               اثر بر روی سیستم مرکزی عصبی، بینایی، علایم روانی
بیشتر از 5                        اختلال بر روی اندامهای بدن ظاهر می‌گردد.
10 تا 80                    سردرد، خستگی، خواب‌آلودگی، اختلال تنفسی، کوما، مرگ
میزان COHb خون، مستقیماً با غلظت CO در هوایی که استنشاق می‌گردد، مربوط می‌شود. در مورد هوائی با غلظت مشخصی از CO میزان COHb خون در یک زمان مناسب، به حالت تعادل می‌رسد. این میزان تعادل COHb در خون تا زمانیکه غلظت CO در هوای مورد استنشاق، ثابت است، ثابت می‌ماند ولی میزان COHb به همان جهتی که غلظت CO در هوا تغییر می‌کند، به آرامی تغییر خواهد کرد فرآیند «سوخت و ساز» معادل 5/0 درصد COHb در افراد معمولی ایجاد می‌کند. مقادیر بیش از نیم درصد معمول دال بر وجود CO در هوای مورد استنشاق می‌باشد. درصد متعادل COHb در خون اشخاصی که پیوسته هوای آلوده به CO را با غلظت کمتر از ppm100 استنشاق می‌نمایند، از فرمول زیر بدست می‌آید:

5/0+ (غلظت CO در هوا به ppm) × 16/0 = COHb % در خون

عامل اصلی در این زمینه استعمال دخانیات بود مطالعات نشان داد که میزان COHb سیگاری‌ها بین دو تا چهار برابر بیشتر از غیر سیگاری‌هاست. مقدار افزایش مستقیماً بستگی به میزان توتون مصرفی دارد. میزان CO در خانه‌های ششی سیگاریها به ppm200 می‌رسد.سطح COHb رانندگان تاکسی بالاتر از همه گروه‌های بود که مورد مطالعه قرار گرفتند. استاندارد ملی کیفیت هوا برای CO حد مجاز COHb را 5 را درصد تعیین کرده است. در مطالعه انجام شده در سال‌های 1972 تا 1975، 45 درصد از غیرسیگاری‌ها میزان COHb بالاتر از 5/1 درصد را نشان دادند. نتیجه این مطالعه مواردی را همراه دارد. برای مثاب آنهایی که نسبت به مسائل سلامتی مسئول هستند، در خصوص میزان CO موجود در خون، اهداکنندگان خون حساسیت نشان می‌دهند. خون با CO بالا برای عده‌ای از بیماران مناسب نمی‌باشد. میزان CO خون هر 5 ساعت تقلیل می‌یابد، لذا COبا غلظت بالا می‌تواند با گذشت زمان بین وقتی که خون اهدا می‌شود تا موقع مصرف به میزان مقبلو کاهش یابد.

تأثیرات Sox بروی انسان‌ها

اغلب تأثیرات So2 بروی سلامتی انسان به ناراحتی‌های مستقیم تنفسی مربوط می‌شوند در جدول (1-5) بر خی تا ثیرات از غلظت های SO2 داده شده است .
سطوحSO2  لازم برای تولید عکس العمل های قابل مشاهده در انسان ها خیلی بیشتر از سطوحی است که باعث صدمه به گیاهان می شود. غلظت پایین‌تر از ppm25تأثیر شدید و آزاده دهنده‌ی SOxعمدتاً به سطح فوقانی تنفسی و چشم‌ها محدود می‌شود.
تأثیرات تنفسی به سطح فوقانی از قابلیت انحلال SO2 در آب است بیشتر گازها در پوشش مخاطی مرطوب سطح فوقانی قابل حل‌اند و مقدار بسیار کمی عمیقاً در شش‌ها نفوذ می‌کند.

Depression-Memory-Problems-Air-Pollution-Connected-2

اثر
غلظت (ppm)
در غلظت پایین موجب اختلالاتی در انسان می‌شود.
حد آستانه برای شناسائی مزه
حد آستانه‌ای برای شناسائی بو
حد آستانه برای انقباض نایچه‌ها
که در نهایت موجب آسیب آنها می‌گردد
موجب تحریکات فوری گلو
موجب تحریکات چشم
موجب سرفه‌های فوری و شدید 
2/0
 
3/0
5/0
6/1
 
12-8
10
20
غلظت‌های بالای SO2 استنشاق 95 درصد از SO2 در حفره‌ی بینی جذب می‌شود این مقدار در غلظت‌های پایین مثلppm1/0 به 50% تقلیلی می‌‌یابد به هر حال در چنین غلظت‌های پایینی مقدار قطعی که به شش‌ها می‌رسد کمتر از آن است که واکنش ایجاد کند تأثیرات طولانی که در معرض سطح پایین SO2به مدت طولانی قرار گرفتن به وجود می‌آیند، کشف شده‌اند مطالعات انجام شده تحت برنامه‌های «سلامت اجتماع» و (سیستم حفاظت از محیط زیست (CHESS)) مربوط بهEPA همبستگی قطعی را بین شیوع عفونت تنفسی در کودکان و سطح آلودگی SO2در محیط زندگی آن‌ها نشان می‌دهد. تکرار عفونت و عامل تقلیل یافتة شش‌ها به مدت اقامت طولانی یک کودک در ناحیه‌ی آلوده افزایش می‌یابد.
مشخص شده SO2 استنشاق شده از راه دهان تأثیرات زیادتری از SO2 استنشاق شده از راه بینی تولید می‌کند. این مشاهده با توانایی حفره‌ی بینی در جذب مقادیر زیادی SO2مطابقت دارد. بیشتر نگرانی مربوط به خطر سلامتی ناشی از غلظت‌های جای SO2اتمسفری به تأثیرات آن‌ها بر روی افراد مسن و افرادی با مشکلات تنفسی مزمن مربوط می‌شود. سولفوردی اکسید وقتی که جذب سطح ماده استنشاق شده مخصوص می‌شود یا در قطرات آبی که استنشاق می‌شوند، حل می‌گردد. در شش‌ها نفوذ کرده و باعث تحریک سطح پایینی تنفسی می‌گردد. جذب سطحی و تغییر به سولفات هر دو در اتمسفر صورت می‌گیرند سولفات آئروسل‌ها سه یا چهار برابر قدرت تحریک‌کنندگی بیشتری از SO2 دارند. این ذرات کوچک در شش‌ها نفوذ کرده و در آن جا جایگزین می‌گردند. اگر که سولفور از قبیل به شکل سولفات نباشد، محیط مرطوب شش شرایط اکسایش مناسب را فراهم می‌آورد. بسیاری عقیده دارند که سولفات‌ها جدی‌ترین آلوده‌کننده‌ی هوا، خطرناک برای سلامتی می‌باشند. غلظت‌های خیلی پایین سولفات 3M/g 10 تا 8 تأثیرات مضری بروی افراد مبتلا به تنگی نفس، و دیگر افراد مستعد با مشکلات تنفسی دارد. عظمت این مشکل وقتی آشکار می‌شود که حدود 2 تا 5 درصد از جمعیت جهان دارای مشکلات مزمن تنفسی هستند غلظت‌های جاری سولفات اتمسفری در خیلی از مناطق از سطوحی که بر مردم «حساس» تأثیر می‌گذارد تجاوز می‌کند. غلظت‌ها در کالیفرنیا و استان‌های شرقی می‌سی‌سی‌پی در دامنه بین (3M/g 13-7) قرار دارند. برخی نشانه‌ها در ایالات شمال شرقی از 3M/g 13 تجاوز می‌کند. اغلب سولفات‌ها در هوای تشکیل می‌شوند، چرا که SO2که از فعالیت صنعتی و تولید نیرو به وجود می‌آید، معمولاً از طریق دودکش‌های بلند در اتمسفر پخش می‌گردد. این موضوع سطح اصلی تأثیرات را در همسایگی نزدیک دودکش‌ها کاهش می‌دهد در سال1975 دانشمندان پی بردند که منبع اصلی سولفات روبه توسعه است و این به علت استفاده روزافزون از اتومبیل می‌باشد. گازوئیل گرچه نفت خام تصفیه شده می‌باشد، ولی باز هم حاوی مقادیر جزئی سولفور (08/0 تا 04/0 درصد) می‌باشد که در احتراق به SOx تبدیل می‌گردد. برگرداننده اگزوز کاتالیتیکی (تقاضا شده برای اتومبیل‌های سال 1975 و بعد از آن) برای کنترل انتشارات CO و HC معلوم گردیده که توانایی تبدیل به 2So به سولفوریک اسید (4SO2H) را دارند.
اطلاعات اولیه EPA که در سال 1975 منتشر گردید، نشان داد که در سال 1978 خطر عمومی انتشارات افزایش یافتة سولفات‌ها می‌تواند از محسنات کنترل هیدروکربن‌ها و کربن منوکسید بیشتر گرد، مگر اینکه انتشارات سولفات عمدتاً کنترل شوند. برآورد شد وسایلی که به طرح کاتالیتیکی در سال 1978 مجهز گشتند. انتشارات هیدروکربن‌ها و CO به حد استاندارد خود رساند، و در هر مایل gr05/0، 4SO2H منتشر نمودند. روش‌های اختیاری که برای کاهش انتشارات سولفاتی مسیر می‌باشند شامل موارد زیرند:
الف) تغییراتی در طرز عمل کاتالیزور (برای مثال کاهش در مقدار هوای ورودی)
ب) نصب تلة سولفاتی به دنبال کاتالیزور

ج) کنترل‌زدایی گازوئیل است. (با قیمت افزایش یافته برای مصرف کننده)

SO2: دی‌اکسید گوگرد سبب سوزش،‌ کاهش میزان دید و بیماری تنفسی می‌گردد. اشخاص سالم در غلظت ppm6/1 برای چند دقیقه تماس به انسداد برونش مبتلا می‌گردند سوزش و تحریک گلو در غلظت ppm12-8 و سوزش چشم در غلظتppm10 اتفاق می‌افتد. در غلظت ppm20 منجر به سوزش چشم و سرفه فوری می‌گردد. تماس با غلظت 400 تا ppm500 دی‌اکسید گوگرد حتی برای چند دقیقه برای زندگی زیان‌آور است. به طور طبیعی هوای شهر دارای غلظت 001/0 تا ppm2/0 دی‌اکسید گوگرد می‌باشد.

Nox : اکسیدهای نیتریک (NO) و دی‌اکسید نیتروژن (2NO) در سلامت انسان سهیم هستند. NO محرک نیست و در غلظت‌های اتمسفری هیچ اثرات زیان‌آور بر سلامت نخواهد داشت. اما وقتی NO تحت عمل اکسیداسیون به 2NO تبدیل می‌گردد به عنوان اکسیدان دارای خطرات بهداشتی است. تمایل هموگلبین به جذب 2NO بیش از 000/300 برابر تمایل آن به جذب اکسیژن است که در نتیجه ظرفیت انتقال اکسیژن خون را کاهش می‌دهد.

اکسیدهای نیتروژن سبب می‌گردند که بافتهای ریه شکننده و چرم مانند گردند (فیبروزه) و ممکن است سبب سرطان ریه و آمفیزم گردند. آستانه 2NO ، ppm12/0 است. افزایش مقاومت راه هوایی در صورتی ایجاد می‌گردد که به مدت یک ساعت در معرض غلظت 2 تا ppm2NO باشند. قرار گرفتن در معرض غلظت زیاد دی‌اکسید نیتروژن از ppm 150 و بیش‌تر برای انسان کشنده است.

تأثیرات NOx بر انسانها 
هر دو اکسیدهای مورد بحث نیتروژن 2NO و NO می‌توانند بالقوه برای سلامتی انسان خطرآفرین باشند. مطالعه روی مرگ و میر حیوانات نشان می‌دهد که 2NO نزدیک به چهار برابر بیشتر از NO سمی است.
هیچ موردی از مرگ آدمی ناشی از NO گزارش نشده است. با توجه به غلظت‌هایی که در طبیعت یافت شده است. NOمحرک نیست و به عنوان یک تهدید کننده‌ی سلامتی در نظر گرفته نمی‌شود. بزرگترین عامل سمی که دارد در یک غلظت محدود هوا، توانایی اکسایش و تبدیل به 2NO سمی‌تر است. اثرات ثابت شدة 2NO بروی انسان ها و تقریباً حیوانات کاملاً به اثر تنفسی محدود می‌شود شدت مسمومیت بستگی به زمان در معرض تابش قرار گرفتن و غلظت دارد اغلب اطلاعات قابل دسترس از مطالعات آزمایشگاهی شامل داوطلبین بشری برای آزمایشهایی با غلظت کم و حیوانات برای آزمایشات با مقدار زیاد به دست می‌آید. افزایش در مقدار، سبب پیامدهایی نظیر، اختلال در قوه استشمام، ناراحتیهای حفرة بینی، اشکالات تنفسی، ناراحتیهای اعصاب، ادم ریوی (تجمع مایعات آبکی) و سرانجام مرگ می‌شود. حتی ملایم‌ترین اثرات مانند ناراحتیهای پوشش مخاطی بینی در غلظت فعلی 2NO اتمسفری روی نمی‌دهد. دامنه آستانه‌ای تحریک 2NO در انسان ppm 1 تا 3 گزارش شده است. غلظت‌هایی تا حد ppm13 باعث شکایاتی در مورد ناراحتی‌های بیناییی و تنفسی در تعداد کمی از داوطلبین گردید. در این موارد ناراحتی‌های مربوط به تنفسی از بینایی شدیدتر بود. غلظت‌های 2NO بیش از ppm100 برای بیشتر گونه‌های حیوانات مرگ‌آور است و 90 درصد از این مرگ‌ها به وسیله ادم ریوی به وجود می‌آیند.

اکسیدانها: وقتی غلظت ازن از ppm1/0 تجاوز نماید، سبب تحریک و سوزش چشم می‌گردد. سوزش گلو و بینی در غلظتppm3/0 به مدت بیش‌تر از 8 ساعت تماس اتفاق می‌افتد. در غلظت‌های 5/1 تا ppm2 و به مدت 2 ساقعت تماس سبب درد سوزشی، سردرد و سرفه‌ می‌گردد. در غلظت‌های ppm10 بیماری شدیدتر اتفاق می‌افتد. مردود فتو شیمیایی شامل آلاینده‌های هوا از قبیل PAN و PBN ، 3O، آلدییدها کتونها و غیره می‌باشد.

گازهای عالی:
هیدروکربن‌هاین گازی شکل در تشکیل اکسیدانهای فتو شیمیایی نقش مهمی دارند.
 
تأثیرات هیدروکربن‌ها و اکسیدان‌های فتوشیمیایی بر روی انسان:
عموماً مدرکی دال بر اثرات نامطلوب هیدروکربن‌ها در غلظت جاری هوا بر روی انسان وجود ندارد. اطلاعات و تجربیات گرد آمده از تحقیقات بر روی انسان و حیوانات نشان می‌دهند که هیدروکربن‌های فعلی فقط در غلضت‌های صدها تا هزارها یا بیشتر از آن چه در اتمسفر یافت می‌شوند، تأثیرات نامطلوب ایجاد می‌کنند.
اثرات ذرات معلق بر روی انسان :
ورود ذرات معلق آلوده‌کننده به بدن انسان تقریباً منحصراً از راه مجاری تنفسی می‌باشد و اثرات آن‌ها فوراً کار این قسمت را مختل می‌کند. شدت این اثرات به قدرت نفوذ ذرات معلق به داخل دستگاه تنفسی و درجة سمی بودن آن‌‌ها بستگی دارد. دامنة نفوذ ذرات معلق به دستگاه تنفسی مربوط به اندازه و بزرگی آن‌هاست. این امر وابستگی به طور کلی حاصل شده از خصوصیات ویژه آناتومی دستگاه تنفسی انسان می‌باشد. دستگاه تنفسی به دو بخش فوقانی و تحتانی شامل برونشیت و شش‌ها می‌باشد.
مجاری فوقانی ذراتی را با قطر بیشتر از m 5 از هوای دم گرفته و صاف (فیلتر) می‌کند. اولین سردفاعی موهای درون حفره‌ی بینی است. ذراتی که از آن می‌توانند عبور کنند،‌در داخل موکوزی که جدار حفره‌ی بینی و نای را پوشانده به دام می‌افتند. آلوده‌کننده گازی محلول در آب مثل 2So تقریباً به طور کامل توسط این مادة مرطوب موجود در حفرات مجاری فوقانی تنفسی از بین می‌رود. امکان این که ذراتی با قطر کمتر از M 5-5/0 در طول نایژه‌ها ته‌نشین شده، بنابراین فقط تعداد کمی از ذرات وارد کیسه‌های هوایی می‌شود. چنین ذراتی معمولاً توسط حرکت مژکها و یا زایده‌های مو مانند دیواره‌ی نایژک‌ها و نایژه‌ به بیرون رانده می‌شوند حرکت مداوم موجی شکل مژک‌ها سهم عمده‌ای را در جابه‌جایی موکوز و ذرات به دام افتاده دارد و آن‌ها را تا جلوی حلق، جایی که به وسیلة بلع یا سرفه خلط‌آور، به بیرون رانده شوند، حرکت می‌دهد. ذراتی با قطر کمتر از M 5/0 به کیسه‌های هوایی رسیده و در آن‌جا جایگزین می‌شوند. از آنجایی که دیواره‌ی کیسه‌های هوایی مژک یا پوشش موکوز را ندارد، خروج چنین ذراتی از این نواحی در مقایسه با مجاری بزرگتر با سرعت کمتر و به صورت ناقص صورت می‌گیرد. ذرات معلقی که وارد شش‌ها (ریه‌ها) شده و در آن جا باقی می‌مانند، به سه طریق اثرات سهمی خود را اعمال می‌کنند.

1) ذراتی که خود ساکن و بی‌حرکت هستند، در مکانیسم دفاعی مجاری تنفسی دخالت کرده و حرکت و جابه‌جایی ذرات مضر دیگر را کندتر کرده و یا از حرکت آن‌ها جلوگیری می‌کنند. مشاهده عکس‌العمل‌های فیزیولوژیکی در رابطه با این اثر شامل کند کردن حرکت مژک‌ها و جریان حرکت موکوز در انشعبات نایژه‌ها می‌باشد.

2) بعضی از ذرات معلق ممکن است حاوی مولکول‌های گازی تحریک‌کننده و سوزش‌آور باشند که وارد نواحی حساس ریه‌ها شده و در آن جا جایگزین شوند. عمل جذب این گاز هنگامی اتفاق می‌افتد که یک مولکول منفرد به سطوح یک ذره معلق برخورد کرده و به حالت اولیه خود برنگردد، بلکه یا به ذره معلق بچسبد یا جذب آن شود.
عمل جذب به سه صورت انجام می‌گیرد.

الف: هنگامی که مولکول برخورد کرده به صورت فیزیکی جذب سطوح ذره معلق شود که عمل جذب سطحی رخ داده است.ب: جذب شیمیایی هنگامی رخ می‌دهد که عمل جذب توأم با تأثیرات متقابل شیمیایی سطوح ذره معلق و مولکول گاز باشد.

ج: اگر مولکول گازی به ذره‌ی معلق برخورد کرده و در آن حل شود این عمل را جذب گویند.

3) ذرات معلقی که ذاتاً سمی بوده و بنابراین مستقیماً روی بدن اثر سو دارند. چنین ذراتی به ندرت با غلظت بالا در هوا یافت می‌شوند. با این وجود بسیاری از مواد سمی به مقدار جزیی در هوا موجود باشند. بیشتر نگرانی در مورد این مواد مربوط به قابلیت افزایش غلظت تا بیش از حد طبیعی است. حقیقتاً تعداد زیادی از فلزات در بین ذرات موجود در هوا یافت می‌شوند که خود حاصل از احتراق منابع سوختی در دمای بالا، مثل دستگاه‌هایی که از سوخت‌های فسیلی استفاده می‌کنند، گدازه‌های متالوژیکی و کوره‌های بخار، کوره‌های آشغال سوزی و اتومبیل‌ها هستند.

منبع : برگرفته از کتاب آلودگی محیط زیست (هوا-آب-صوت) تالیف دکتر مینو دبیری (استاد دانشگاه شهید بهشتی-شیمی) با اندکی تغییرات

تایپ و انتشار : وبلاگ محیط سبز  www.mohitesabs.blogsky.com

درباره مدیر وب سایت

همچنین ببینید

تخلیه چاه خیابان سورنا

تخلیه چاه خیابان سورنا 09127609500

تخلیه چاه خیابان سورنا 09127609500 خیابان سورنا خیابانی است در شهر تهران، که بین خیابان‌های شهید مطهری (تخت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *